Szkoły i style w akupunkturze
Akupunktura współczesna jest systemem rozwijajacym się w ciągu ostatnich kilku tysiącleci najpierw w Chinach, potem na ogromnych przestrzeniach Azji, a ostatnio na całym świecie. Rozwój akupunktury przebiegał w różnych krajach, w różnych strefach klimatycznych i w róznych społeczeństwach. Częstym zjawiskiem było utrzymywanie metod leczenia w tajemnicy. Do dzisiaj zdarza się, nawet na Zachodzie, że wzorem chińskich lekarzy, traktujących swóją wiedzę jako własność rodziny, również specjaliści z Zachodu niechętnie dzielą się swoimi umiejętnościami. Z powodu tych historycznych zaszłości współczesna akupunktura funkcjonuje jako wiele szkół i kierunków, których jedyną wspólną cechą jest używanie igieł akupunkturowych w procesie leczenia.
Inną cechą wspólna dla większości (ale nie wszystkich) szkół i stylów akupunktury jest uznanie kilku klasycznych chińskich dzieł, jako podstawy teoretycznej w pracy klinicznej.Za podstawowe dla akupunktury dzieła uważa się już od czasów starożytnej Klasycznej Medycyny Chińskiej nastepujace pozycje:
1) Huangdi Neijing
2) Ming Tang Jing
3) Zhen Jiu Jia Yi Jing
4) Nan jing
Współcześni eksperci w dziedzinie akupunktury cytuja głównie dzieła 1) i 4).
Współczesne szkoły akupunktury różnią się między innymi:
1) bardziej lub mniej głębokim zrozumieniem klasyki
2) techniką pracy z igłami i innymi przyrządami
3) stopniem użycia teorii zachodniej medycyny w działaniach leczniczych
4) stopniem użycia nowych technologii, takich jak użycie elektropunktury, czy laseropunktury
5) linią przekazu wiedzy pochodzącą od wybitnych mistrzów akupunktury, bądź też brakiem takiej linii
Miedzy różnymi szkołami akupunktury nie ma nawet zgodności co do tak podstawowej kwestii, jak położenie punktów akupunkturowych w ciele człowieka. W Chinach kontynentalnych dokonano takiej unifikacji dopiero w XX wieku, ale działania te zostały wymuszone przez centralne instytucje państwa i wielu tradycyjnych ekspertów nie do końca z nimi się zgadza.
Mimo tych różnic większość współczesnych stylów akupunktury dysponuje niezwykle skutecznymi metodami prewencji i leczenia, ponieważ pochodzą z jednego pnia i nie zatraciły do końca swojej siły i tradycji.
Ponizej wymienię i opiszę krótko najbardziej znane style akupunktury współczesnej.
Akupunktura Tradycyjnej Chińskiej Medycyny (Akupunktura TCM)
Akupunktura Tradycyjnej Chińskiej Medycyny powstała w latach pięćdziesiątych w Chińskiej Republice Ludowej na rozkaz Towarzysza Mao. Chiny były w trudnej sytuacji, ponieważ nie stać ich było na rozwój opartej na lekach chemicznych medycyny Zachodu. Rodzima tradycyjna chińka medycyna (uwaga: pisana małymi literami) była represjonowana już od wielu lat, a najwięksi jej mistrzowie zostali zabici zgodnie z zasadami Rewolucji Kulturalnej. W tej sytuacji Towarzysz Mao podjął decyzję o utworzeniu nowej medycyny, którą na Zachodzie w celach marketingowych nazywa sie Tradycyjn Chińska Medycyną, a w Chinach po prostu chińską medycyna.
Tradycyjna Chińska Medycyna jest połączeniem wiedzy ostatnich tradycyjnych lekarzy (niekoniecznie mistrzów), którzy przeżyli Rewolucję Kulturalną i zachodniej wiedzy medycznej. Akupunktura Tradycyjnej Chińskiej Medycyny rózni się znacznie od tej praktykowanej przez naprawdę tradycyjnie kształconych lekarzy. Jej mocną strona jest szeroki zasięg działania - statystycznie rzecz biorąc jest to najpopularniejszy styl akupunktury na świecie. Słabą jej stroną jest usuniecie z oryginalnej chińskiej medycyny wielu pojeć i koncepcji o podstawowym znaczeniu. Szczególnie dotyczy to pojęć i koncepcji dotyczących leczenia psychologiczno-duchowego, które jest osią tradycyjnej chińskiej medycyny, a latach piedziesiątych było tłumione ze względów ideowych.
Akupunktura Klasycznej Chińskiej Medycyny
Akupunktura Klasycznej Chińskiej Medycyny jest nurtem rozwijanym zarówno w Chinach, jak i na Zachodzie. Wielu lekarzy stosujących Akupunkturę tzw. Tradycyjnej Chińskiej Medycyny stwierdziło, ze jej skuteczność kliniczna jest mała i postanowiło dokonać powrotu do akupunktury opartej na starożytnych klasycznych tekstach medycznych. Cytaty z tych ksiąg są też używane w akupunkturze TCM, ale w Akupunkturze Klasycznej Chińskiej Medycyny powrócono do pełnego i wiernego przedstawiania i używnia starozytnych, oryginalnych pojec i koncepcji filozoficznych i medycznych.
Szczególnie cenny jest tu wkład wniesiony przez chińskich lekarzy wykształconych w ramach tradycyjnego przekazu z mistrza na ucznia. Takie przekazy często funkcjonowały przez wiele pokoleń w rodzinach chińskich lekarzy, a teraz w wiele lat po zakończeniu Rewolucji Kulturalnej mogą być ujawnione.
Akupunktura Taoistyczna
Akupunktura Taoistyczna to akupunktura oparta na tradycji mistrzów taoistycznych. Cała tradycyjna chińska medycyna bazuje na dziele Huangdi Neijing, którego autorem (jak chce tradycja), czy inspiracją dla autorów (jak mówi oficjalna nauka) był jeden z załozycieli taoizmu - Żółty Cesarz. Termin Taoistyczna Chińska Medycyna, czy Akupunktura Taoistyczna używany jest w Chinach przez lekarzy chcacych podkreślić ścisły związek między stosowanymi przez nich metodami i metodami stosowanymi przez powszechnie uznanych mistrzów taoizmu i akupunktury. Na Zachodzie zamiast terminu Akupunktura Taoistyczna częściej używa się terminu Akupunktura Klasyczna, czy też Akupunktura Klasycznej Chińskiej Medycyny, ponieważ wielu osobom użycie słowa "taoizm" kojarzy się wyłącznie z religią.
Akupunktura Lingshu
Jest to odmiana akupunktury opierajaca się wyłącznie na dziele Żółtego Cesarza Huangdi Neijing Lingshu. Stosujący ją lekarze odtworzyli dokładnie metody diagnozy i terapii opisane w tym podstawowym dla całej chińskiej medycyny dziele.
Akupunktura Pięciu Elementów
Akupunktura Pięciu Elementów opiera się na jednej z podstawowych koncepcji tradycyjnej chińskiej medycyny - teorii Pięciu Elementów.
Akupunktura Pięciu Elementow kładzie nacisk na rozwijanie konstytucyjnej siły pacjenta i pomaga w jego psychicznym i fizycznym rozwoju. Zakłada, że każdy człowiek odziedziczył pewną podstawową konstytucję, rozróżnianą przy pomocy teorii pięciu elementów i właśnie w ramach tego uwarunkowania powinien sie rozwijać. Twórcą Akupunktury Pięciu Elementów na Zachodzie był znany akupunkturzysta i popularyzator tradycyjnej chińskiej medycyny J. R. Worsley (1923 r.- 2003 r.). W Polsce znany jest on jako autor doskonałej książki "Rozmowy o akupunkturze", wydanej w 1985 roku.
Metoda ta budzi wiele kontrowersji, ponieważ w Chinach leczenie oparte na pięciu typach konstytucyjnych nie jest w tej chwili popularne i promowane.
Popularyzator Akupunktury Pieciu Elementów J. R. Worsley był uczniem chińskich mistrzów od których otrzymał przekaz tej gałęzi tradycyjnej chińskiej medycyny.
W tej chwili Akupunktura Pięciu Elementów rozwijana jest przez zachodnich badaczy, jednak jej korzenie sięgają starożytnych Chin, gdzie rozwijały się tego typu szkoły.
Akupunktura Pięciu Elementow, dla odróżnienia od popularbej w Chinach tzw. akupunktury Tradycyjnej Medtcyny Chińskiej (TMC ), nazywana jest też akupunkturą klasyczną lub akupunkturą tradycyjną.
Akupunktura Japońska
Akupunktura Japońska jest znana głównie z tego, że japońscy lekarze stosują płytsze nakłócia i cieńsze igły. Akupunktura Japońska powstała około 1500 lat temu i jest adaptacją chińskiej akupunktury do warunków panujacych w Kraju Kwitnacej Wiśni. Twierdzi się, że użycie bardziej delikatnych metod nakłówania w Japonii odzwierciedla subtelność i elegancję kultury tego kraju. Ta geosocjologiczna teoria może być prawdziwa, ponieważ wiadomo, że większość akupunktórzystów koreańskich stosuje niezwykle dynamiczne, głębokie i bolesne nakłucia, co odzwierciedla żywiołowy temperament mieszkańców tego górzystego kraju.
Niektóre szkoły Akupunktury Japońskiej używają igieł tylko do zdalnego oddziaływania energią na poszczególne punkty akupunkturowe. Ten typ zabiegów znany jest również w Chinach, ale nie jest tak powszechny, jak w Japonii.
Akupunktura Japońska zachowała też wiele duchowych aspektów, obecnych w starożytnej chińskiej medycynie, a usuniętych w czasie Rewolucji Kulturalnej.
Akupunktura Japońska dobrze sprawdza się w leczeniu dzieci i osób wrażliwych na ból, nie obciażając pacjentów dodatkowym stresem zwiazanym z bolesnymi nakłóciami.
Koreańska Terapia Dłoni (KHT - Korean Hand Therapy)
Akupunktura Głowy (Scalp Therapy)
Nowa Akupunktura Czaszki Doktora Yamamoto (YNSA)
Akupunktura Stylu doktora Tunga
Laseroakupunktura
Elektroakupunktura
Akupunktura Ucha
({image gfx/dot.gif}}